微生物很小，但不一定完全看不见
微生物是体积非常小的生物或微小生物因子，绝大部分个体要借助显微镜观察。食物上的霉斑是大量微生物形成的群体，不代表单个微生物能被肉眼清楚看见。
mikroorganisma = 微生物
Mikroorganisma sangat kecil dan kebanyakan individunya memerlukan mikroskop untuk diperhatikan. Tompok yang kelihatan pada makanan biasanya ialah koloni atau kumpulan yang besar, bukan satu mikroorganisma tunggal. Saiz kecil tidak bermaksud mikroorganisma tidak memberi kesan besar.
Contoh: Tompok kulat pada roti terdiri daripada banyak struktur kulat, sedangkan satu bahagian halus perlu dilihat dengan mikroskop.
microorganisms = 微生物
Microorganisms are extremely small, and most individual forms require a microscope for observation. A visible patch on food is usually a large colony or group rather than one microorganism. Being tiny does not prevent microorganisms from having major effects.
Example: A mould patch on bread contains many fungal structures, while a fine individual structure needs microscopic observation.
细菌：分布广、种类多
细菌存在于土壤、水、空气及生物体表面或内部。课本例子包括椰毒假单胞菌和肺炎链球菌；不同细菌作用不同，有些帮助发酵或分解，有些可能引起疾病，不能把所有细菌都当作有害。
bakteria = 细菌
Bakteria terdapat di tanah, air, udara, serta pada atau di dalam organisma. Spesies berlainan mempunyai kesan berlainan; sesetengahnya membantu penapaian dan penguraian, manakala yang lain boleh menyebabkan penyakit. Jangan menilai semua bakteria sebagai berbahaya.
Contoh: Bakteria asid laktik membantu menghasilkan yogurt, tetapi bakteria patogen tertentu boleh mencemarkan makanan.
bacteria = 细菌
Bacteria occur in soil, water, air, and on or inside organisms. Different species have different effects; some support fermentation and decomposition, while others can cause disease. It is inaccurate to describe every bacterium as harmful.
Example: Lactic acid bacteria help make yoghurt, while certain pathogenic bacteria can contaminate food.
真菌：酵母菌与霉菌都属于真菌
真菌包括酵母菌、毛霉菌和烟曲霉等。酵母菌是单细胞真菌，可用于面包发酵；毛霉菌和烟曲霉会形成菌丝和孢子。真菌常在潮湿且有养分的环境生长。要注意：蘑菇、木耳和灵芝是大型的多细胞真菌，肉眼看得见，所以不算微生物。
fungi = 真菌
Kulat merangkumi yis dan kulapuk. Yis ialah kulat bersel tunggal yang boleh menapai gula, manakala kulapuk membentuk hifa dan spora pada bahan lembap yang mengandungi nutrien. Kesan kulat bergantung pada jenis dan keadaan.
Contoh: Yis menghasilkan gas yang membantu doh mengembang, tetapi kulapuk pada makanan lembap boleh menandakan kerosakan.
fungi = 真菌
Fungi include yeasts and moulds. Yeast is a single-celled fungus that can ferment sugar, while mould forms hyphae and spores on moist, nutrient-containing material. A fungus may be useful or harmful depending on its species and situation.
Example: Yeast produces gas that helps dough rise, while mould on damp food can indicate spoilage.
原生动物与藻类多见于水域
原生动物例子包括眼虫、变形虫和草履虫，许多能在水中移动。藻类例子包括夜光藻、浮游植物和水绵，其中一些含叶绿素并能进行光合作用。两类都可生活在水域，但分类不同。
protozoa dan alga = 原生动物与藻类
Banyak protozoa hidup di air dan boleh bergerak untuk mendapatkan makanan. Banyak alga juga hidup di air; sebahagiannya mempunyai klorofil dan menjalankan fotosintesis. Kedua-dua kumpulan berbeza walaupun sama-sama boleh ditemui dalam persekitaran akuatik.
Contoh: Paramecium bergerak dalam air, manakala alga hijau menggunakan cahaya untuk menghasilkan makanan.
protozoa and algae = 原生动物与藻类
Many protozoa live in water and can move to obtain food. Many algae are also aquatic, and some contain chlorophyll and carry out photosynthesis. The groups remain different even when found in the same watery environment.
Example: A paramecium moves through water, while green algae use light to make food.
病毒不能独立进行生命过程
在课本分类中，病毒列为一种微生物，例子包括烟草花叶病毒。病毒没有完整细胞结构，必须进入活细胞并利用宿主细胞复制；离开宿主时不能独立生长或繁殖。
virus = 病毒
Dalam pengelasan sekolah, virus disenaraikan bersama mikroorganisma. Virus bukan sel lengkap dan tidak dapat menjalankan proses hidup atau membiak secara bebas; ia mesti memasuki sel perumah untuk menghasilkan salinan baharu. Antibiotik tidak bertindak terhadap virus.
Contoh: Virus influenza hanya dapat membiak dalam sel perumah yang sesuai, jadi pencegahan dan rawatannya berbeza daripada jangkitan bakteria.
viruses = 病毒
In the school classification, viruses are listed with microorganisms. A virus is not a complete cell and cannot carry out life processes or reproduce independently; it must enter a host cell to make new copies. Antibiotics do not act on viruses.
Example: Influenza viruses reproduce only inside suitable host cells, so their prevention and treatment differ from bacterial infections.
微生物也进行生命过程
酵母菌利用糖进行呼吸并释放二氧化碳；霉菌群体会扩大，显示生长和繁殖；部分原生动物能移动。这些观察帮助我们判断微生物属于活的生物，但病毒是需要宿主的特殊例外。
proses hidup mikroorganisma = 微生物生命过程
Mikroorganisma seperti yis berespirasi dan menghasilkan karbon dioksida, kulapuk tumbuh serta membiak, dan sesetengah protozoa bergerak. Pemerhatian kepada perubahan memberi bukti tentang proses hidup. Virus ialah pengecualian kerana bergantung pada sel perumah.
Contoh: Gas daripada yis dalam bekas tertutup boleh menjadi bukti respirasi apabila faktor lain dikawal.
life processes of microorganisms = 微生物生命过程
Microorganisms such as yeast respire and release carbon dioxide, moulds grow and reproduce, and some protozoa move. Observed changes provide evidence of life processes. Viruses are an exception because they depend on host cells.
Example: Gas produced by yeast in a closed setup can indicate respiration when other factors are controlled.
水、养分与空气影响生长
许多微生物需要水和养分进行生命过程；部分微生物还需要空气中的氧气。不同种类的需求不完全相同，因此实验结论必须限定在所测试的微生物与条件。
air, nutrien dan udara = 水、养分与空气
Air dan nutrien menyokong banyak proses hidup mikroorganisma, sementara sesetengah mikroorganisma memerlukan oksigen. Keperluan boleh berbeza mengikut spesies, jadi kesimpulan eksperimen mesti menyatakan mikroorganisma dan keadaan yang diuji.
Contoh: Bandingkan dua sampel makanan yang sama kelembapan berbeza, sambil mengekalkan suhu dan tempoh penyimpanan.
water, nutrients and air = 水、养分与空气
Water and nutrients support many microbial life processes, while some microorganisms require oxygen. Requirements differ among species, so an experimental conclusion should identify the tested microorganism and conditions.
Example: Compare two samples of the same food with different moisture while keeping temperature and storage time constant.
温度与酸度也会影响生长
微生物通常在适合自身的温度和酸度范围内生长较好。过冷可减慢许多微生物的活动，足够高温可杀死部分微生物；酸性环境会抑制某些微生物，但不是对所有种类都相同。
suhu dan keasidan = 温度与酸度
Setiap mikroorganisma mempunyai julat suhu dan keasidan yang sesuai. Suhu rendah lazimnya memperlahankan banyak aktiviti mikroorganisma, manakala haba mencukupi boleh membunuh sebahagiannya. Keadaan berasid menghalang sesetengah spesies tetapi tidak semuanya.
Contoh: Penyejukan memperlahankan banyak mikroorganisma perosak makanan, sementara penjerukan mengubah keasidan persekitaran.
temperature and acidity = 温度与酸度
Each microorganism has a suitable temperature and acidity range. Low temperature commonly slows many microbial activities, while sufficient heat can kill some microorganisms. Acidic conditions inhibit certain species but not every kind.
Example: Refrigeration slows many food-spoilage microorganisms, while pickling changes environmental acidity.
实验必须公平，也必须安全
研究一个条件时，只改变一个主要因素，其余如食物种类、大小、储存时间和温度保持相同。未知霉菌样本必须密封，由教师或成人处理；不要打开、触摸、闻或品尝。
ujian mikroorganisma yang selamat = 安全的微生物实验
Ubah satu faktor sahaja dan kekalkan jenis sampel, saiz, tempoh, serta keadaan lain supaya ujian adil. Sampel yang mungkin berkulat mesti kekal tertutup dan dikendalikan oleh guru atau orang dewasa. Jangan buka, sentuh, hidu, atau rasa sampel.
Contoh: Untuk menguji kelembapan, gunakan dua sampel sama yang berbeza air dan perhatikan dari luar bekas tertutup.
safe microorganism investigation = 安全的微生物实验
Change one factor only and keep sample type, size, duration, and other conditions constant for a fair test. A sample that may grow mould must remain sealed and be handled by a teacher or adult. Never open, touch, smell, or taste it.
Example: To test moisture, use equal samples with different water levels and observe through sealed containers.
微生物可能造成疾病与食物变质
某些细菌、病毒、真菌或原生动物能引起传染病；细菌产生的酸可参与蛀牙；细菌和真菌大量繁殖也会使食物变味、发霉或导致食物中毒，还会让皮革、布料等物品发霉。
kesan berbahaya mikroorganisma = 微生物的害处
Sesetengah bakteria, virus, kulat, atau protozoa menyebabkan penyakit. Bakteria tertentu menyumbang kepada kerosakan gigi, dan pertumbuhan bakteria atau kulat boleh merosakkan makanan serta menghasilkan toksin. Risiko bergantung pada jenis dan jumlah mikroorganisma.
Contoh: Mencuci tangan dan menyimpan makanan pada suhu sesuai mengurangkan pemindahan patogen serta pencemaran makanan.
harmful effects of microorganisms = 微生物的害处
Some bacteria, viruses, fungi, or protozoa cause disease. Certain bacteria contribute to tooth decay, while bacterial or fungal growth can spoil food or produce toxins. Risk depends on the type and amount of microorganism.
Example: Handwashing and correct food storage reduce pathogen transfer and food contamination.
许多微生物对人类和环境有益
酵母菌用于制作面包，乳酸杆菌用于发酵食品；豆科植物根部的根瘤菌能提供含氮养分，甲烷菌可利用有机废物发酵并产生甲烷，作为生物燃料。分解者也会帮助养分循环。
kegunaan mikroorganisma = 微生物的用途
Yis digunakan dalam pembuatan roti, bakteria asid laktik dalam makanan tertapai, dan pengurai mengembalikan nutrien daripada bahan organik. Sesetengah mikroorganisma turut digunakan untuk menghasilkan ubat atau merawat sisa. Kegunaan bergantung pada spesies dan proses terkawal.
Contoh: Mikroorganisma dalam kompos menguraikan sisa dapur serta daun kering dan membantu nutrien kembali ke tanah.
uses of microorganisms = 微生物的用途
Yeast is used in bread making, lactic acid bacteria in fermented foods, and decomposers return nutrients from organic material. Some microorganisms are also used to produce medicines or treat waste. The benefit depends on the species and a controlled process.
Example: Microorganisms in compost break down kitchen waste and dry leaves, helping nutrients return to soil.
预防传播要针对途径
洗手、食物彻底煮熟、正确冷藏、不共用个人用品、保持伤口清洁，以及按卫生部门建议接种疫苗，都能减少某些感染。不同疾病传播途径不同，因此没有一种方法能预防所有疾病。
mencegah jangkitan = 预防感染
Pencegahan perlu memutuskan laluan penularan. Basuh tangan, masak dan simpan makanan dengan betul, elakkan berkongsi barangan peribadi, jaga luka, dan ikut nasihat vaksinasi kesihatan awam. Tiada satu langkah melindungi daripada semua penyakit.
Contoh: Bagi jangkitan pernafasan, pengudaraan, etika batuk, dan berehat ketika sakit membantu mengurangkan penularan.
preventing infection = 预防感染
Prevention should interrupt a route of transmission. Wash hands, cook and store food correctly, avoid sharing personal items, care for wounds, and follow public-health vaccination advice. No single measure prevents every disease.
Example: For respiratory infections, ventilation, cough etiquette, and staying home to rest when ill help reduce transmission.
学生想研究水分是否影响面包上霉菌的生长。哪一种设计最公平且安全？
reka bentuk ujian kulat = 霉菌实验设计
Soalan meminta ujian yang mengubah kelembapan tanpa mencampurkan faktor lain, sambil menjaga keselamatan. Semak persamaan sampel, suhu, masa, dan cara pemerhatian. Tolak reka bentuk yang mengubah beberapa keadaan atau membuka sampel yang mungkin berkulat.
Contoh: Cari pilihan dengan satu perubahan utama, keadaan lain sama, bekas tertutup, dan pemerhatian dari luar.
mould-test design = 霉菌实验设计
The item asks for a test that changes moisture without mixing in other factors while maintaining safety. Check sample equality, temperature, time, and observation method. Reject designs that change several conditions or open a possibly mouldy sample.
Example: Look for one main change, equal other conditions, sealed containers, and observation from outside.
认识微生物的多样影响
你已学习微生物的类型、生命过程、生长条件、有益与有害影响，以及安全实验原则。
开始加强练习 →ringkasan mikroorganisma = 微生物总结
Mikroorganisma merangkumi bakteria, kulat, protozoa, alga, dan virus dalam pengelasan sekolah. Murid perlu menghubungkan ciri, proses hidup, keadaan pertumbuhan, kesan baik atau buruk, serta keselamatan penyiasatan. Kesimpulan mesti terhad kepada spesies dan keadaan yang diuji.
Contoh: Bina peta lima cabang jenis mikroorganisma, kemudian tambah proses, syarat, kegunaan, risiko, dan langkah keselamatan.
microorganism summary = 微生物总结
School classification includes bacteria, fungi, protozoa, algae, and viruses among microorganisms. Learners should connect characteristics, life processes, growth conditions, useful or harmful effects, and investigation safety. Conclusions must stay within the species and conditions tested.
Example: Build a five-branch microorganism map, then add processes, conditions, uses, risks, and safety steps.