力是作用在物体上的推或拉
力不能直接看见，但可从物体的变化判断它的存在。推使物体趋向远离施力者，拉使物体趋向靠近施力者；同一项活动也可能先后包含推和拉。
推力 = daya tolakan；拉力 = daya tarikan
Daya ialah tolakan atau tarikan yang bertindak pada objek. Kita tidak melihat daya secara langsung, tetapi kita mengenal pasti daya melalui perubahan pada objek. Arah gerakan objek membantu membezakan tolakan daripada tarikan.
Contoh: Menutup laci melibatkan tolakan, manakala membuka laci ke arah badan melibatkan tarikan.
push = 推力；pull = 拉力
A force is a push or pull acting on an object. We do not see force directly, but we identify it through changes to the object. The direction in which the object moves helps distinguish a push from a pull.
Example: Closing a drawer mainly uses a push, while opening it towards your body uses a pull.
力能让物体移动、改变速度或停止
对静止物体施力，物体可能开始移动；沿移动方向施力，速度可能增加；反方向施力，速度可能降低并停止。结果也受力的大小、方向及其他力影响。
gerakan dan kelajuan = 运动与速度
Daya boleh memulakan gerakan, menambah kelajuan, mengurangkan kelajuan, atau menghentikan objek. Kesan bergantung pada arah dan kekuatan daya serta daya lain yang bertindak. Perhatikan keadaan objek sebelum dan selepas daya dikenakan.
Contoh: Tolakan menggerakkan kereta mainan yang pegun, manakala tangan menghentikan bola yang bergolek.
motion and speed = 运动与速度
A force can start motion, increase speed, reduce speed, or stop an object. The result depends on the direction and strength of the force and on other forces acting. Compare the object before and after the force is applied.
Example: A push starts a stationary toy car, while a hand can stop a rolling ball.
力也能改变方向和形状
从侧面或不同方向施力，可改变移动物体的方向。挤压、拉伸、扭转或弯曲则可能改变物体形状；停止施力后，有些物体恢复原状，有些会保留新形状。
arah dan bentuk = 方向与形状
Daya dari arah lain boleh membelokkan objek yang sedang bergerak. Menekan, menarik, memulas, atau membengkokkan bahan boleh mengubah bentuknya. Sesetengah bahan kembali ke bentuk asal apabila daya dihentikan, tetapi bahan lain kekal berubah.
Contoh: Menolak bola dari sisi mengubah arahnya, manakala memicit span mengubah bentuknya buat sementara.
direction and shape = 方向与形状
A force from another direction can turn a moving object. Squeezing, stretching, twisting, or bending a material can change its shape. Some materials return to their original form after the force stops, while others remain changed.
Example: Pushing a ball from the side changes its direction, while squeezing a sponge changes its shape temporarily.
摩擦力阻碍两个接触表面之间的移动
当两个表面互相接触并有相对移动趋势时，会产生摩擦力。摩擦力通常朝向与物体移动或将要移动的方向相反，所以物体会减速或需要更大的力才能移动。
摩擦力 = daya geseran
Daya geseran terhasil apabila dua permukaan bersentuhan dan cenderung bergerak antara satu sama lain. Arahnya biasanya melawan arah gerakan atau kecenderungan gerakan. Oleh itu, objek boleh menjadi perlahan atau memerlukan daya lebih besar untuk digerakkan.
Contoh: Buku yang meluncur ke kanan mengalami daya geseran ke kiri pada permukaan meja.
friction = 摩擦力
Friction arises when two surfaces touch and tend to move relative to each other. It usually acts opposite to motion or attempted motion. Therefore, an object may slow down or require a larger force to move.
Example: A book sliding to the right experiences friction towards the left along the table.
适量摩擦力让许多日常活动成为可能
鞋底和地面间的摩擦力帮助我们站稳、行走和停下；手指与物体间的摩擦力帮助握紧；刹车利用摩擦力让轮子减速。摩擦也能产生热能。
faedah geseran = 摩擦力的好处
Geseran yang mencukupi memberi cengkaman supaya kita boleh berjalan, memegang objek, dan membrek dengan selamat. Geseran juga boleh menghasilkan haba apabila permukaan digosok. Faedahnya bergantung pada tempat dan tujuan geseran itu berlaku.
Contoh: Geseran antara pad brek dan roda membantu basikal menjadi perlahan lalu berhenti.
benefits of friction = 摩擦力的好处
Enough friction provides grip so that we can walk, hold objects, and brake safely. Friction can also produce heat when surfaces rub together. Whether it is useful depends on where the friction occurs and what we need it to do.
Example: Friction between brake pads and a wheel slows a bicycle and helps it stop.
过多摩擦力会磨损、发热并增加阻力
摩擦力也可能磨损鞋底、轮胎和机器零件，产生不需要的热和噪音，并使推动物体更费力。因此，判断摩擦力的好坏必须看情境，而不是认为越大越好。
keburukan geseran = 摩擦力的坏处
Geseran berlebihan boleh menyebabkan kehausan, haba yang tidak diperlukan, bunyi, dan rintangan terhadap gerakan. Geseran bukan sentiasa baik atau buruk; kesannya bergantung pada fungsi yang dikehendaki. Kenal pasti masalah dahulu sebelum mengubah geseran.
Contoh: Engsel pintu yang kering sukar digerakkan dan boleh berbunyi kerana geseran yang tinggi.
drawbacks of friction = 摩擦力的坏处
Excess friction can cause wear, unwanted heat, noise, and resistance to motion. Friction is not always good or bad; its effect depends on the intended function. Identify the problem before deciding whether friction should change.
Example: A dry door hinge is harder to move and may squeak because friction is high.
物体质量会影响摩擦力的大小
在相同接触面上，质量较大的物体通常把表面压得更紧，因此摩擦力较大，需要更大的力才能开始或维持移动。公平比较时，除质量外的条件必须保持相同。
jisim objek = 物体质量
Pada permukaan yang sama, objek berjisim lebih besar biasanya menekan permukaan dengan lebih kuat dan menghasilkan geseran lebih besar. Perbandingan mesti menggunakan objek serta cara tarikan yang sama. Hanya jisim diubah supaya kesimpulan itu adil.
Contoh: Kotak berisi buku biasanya memerlukan daya lebih besar untuk ditolak berbanding kotak kosong di lantai yang sama.
object mass = 物体质量
On the same surface, a more massive object usually presses the surfaces together more strongly and produces greater friction. A fair comparison keeps the object and pulling method the same. Only mass should be changed.
Example: A box filled with books usually needs a larger push than the same empty box on the same floor.
表面的种类也会影响摩擦力
粗糙表面通常产生较大的摩擦力，光滑表面通常产生较小的摩擦力。研究时可让同一物体以相同起点和方法经过不同表面，并重复测量，避免同时改变质量或斜度。
jenis permukaan = 表面种类
Permukaan kasar biasanya menghasilkan geseran lebih besar berbanding permukaan licin. Dalam penyiasatan adil, gunakan objek, titik mula, cerun, dan kaedah pengukuran yang sama. Ulang ujian supaya keputusan tidak bergantung pada satu percubaan sahaja.
Contoh: Kereta mainan yang sama biasanya berhenti lebih awal di atas kain kasar berbanding papan licin.
surface type = 表面种类
A rough surface usually produces more friction than a smooth surface. In a fair test, keep the object, starting point, slope, and measuring method the same. Repeat the test so the result does not depend on one trial.
Example: The same toy car usually stops sooner on rough cloth than on a smooth board.
按问题增加或减少摩擦力
需要防滑和抓紧时，可增加花纹、使用粗糙材料、防滑垫或手套；需要顺畅移动和减少磨损时，可使用轮子、滚轮、润滑剂或较光滑的接触面。方法必须配合用途和安全。
menambah atau mengurangkan geseran = 增减摩擦力
Tambah geseran apabila cengkaman dan keselamatan diperlukan, contohnya melalui corak atau bahan kasar. Kurangkan geseran apabila gerakan perlu dilancarkan, contohnya menggunakan roda atau pelincir. Pilihan kaedah mesti sesuai dengan masalah dan tidak mewujudkan bahaya baharu.
Contoh: Gunakan alas antiegelincir di bilik air, tetapi gunakan pelincir yang sesuai pada engsel pintu yang ketat.
increasing or reducing friction = 增减摩擦力
Increase friction when grip and safety are needed, such as with patterns or rough materials. Reduce friction when smoother motion is required, such as with wheels or lubricant. The method must suit the problem and must not create a new hazard.
Example: Use a non-slip mat in a bathroom, but suitable lubricant on a tight door hinge.
气压来自空气粒子不断撞击表面
空气有粒子，粒子从各方向不断运动并撞击物体表面，因而产生气压。气压存在于我们四周并向各方向作用；看不见空气，不表示气压不存在。
气压 = tekanan udara
Tekanan udara terhasil apabila zarah udara yang bergerak melanggar permukaan objek. Pelanggaran berlaku dari pelbagai arah, maka tekanan udara bertindak di sekeliling kita. Kesan yang diperhatikan menjadi bukti walaupun udara tidak dapat dilihat.
Contoh: Udara di luar gelas menekan kad keras dan membantu menahannya pada mulut gelas terbalik.
air pressure = 气压
Air pressure is produced when moving air particles collide with an object surface. Collisions occur from many directions, so air pressure acts all around us. Observable effects provide evidence even though air itself cannot be seen.
Example: Outside air presses on a card and helps hold it against the mouth of an inverted glass.
海拔越高，气压通常越低
接近地面时，上方空气较多且粒子较密集，气压较高；海拔升高时空气较稀薄，撞击表面的空气粒子较少，气压较低。比较必须在相近天气条件下进行。
ketinggian dan tekanan udara = 海拔与气压
Semakin tinggi tempat dari permukaan bumi, udara biasanya semakin nipis dan tekanan udara semakin rendah. Lebih sedikit zarah udara melanggar sesuatu permukaan pada satu-satu masa. Hubungan ini perlu diterangkan sebagai corak umum di bawah keadaan cuaca yang sebanding.
Contoh: Tekanan udara di puncak gunung biasanya lebih rendah daripada tekanan udara di kaki gunung.
altitude and air pressure = 海拔与气压
As altitude above Earth increases, air is usually thinner and air pressure becomes lower. Fewer air particles strike a surface at a given time. This is a general pattern when weather conditions are comparable.
Example: Air pressure at a mountain summit is usually lower than at the foot of the mountain.
生活工具利用气压差推动液体或固定物体
吸管、注射器、滴管、吸盘和搋子不是由“吸力”单独工作，而是先让内部气压降低，再由外部较高气压推动液体或压紧物体。空气通道漏气时，压力差会减小。
perbezaan tekanan udara = 气压差
Banyak alat berfungsi apabila tekanan udara di satu bahagian dikurangkan. Tekanan yang lebih tinggi di bahagian lain kemudian menolak cecair atau menekan permukaan. Kebocoran udara mengecilkan perbezaan tekanan dan boleh menyebabkan alat tidak berfungsi.
Contoh: Apabila omboh picagari ditarik, tekanan di dalam berkurang lalu tekanan luar menolak cecair masuk.
air-pressure difference = 气压差
Many tools work after air pressure in one region is reduced. Higher pressure elsewhere then pushes a liquid or presses surfaces together. An air leak reduces the pressure difference and may prevent the tool from working.
Example: Pulling a syringe plunger lowers pressure inside, so higher outside pressure pushes liquid into the barrel.
一辆玩具车在粗糙地毯上比在光滑地板上更快停下。哪项解释最合理？
menerangkan pemerhatian geseran = 解释摩擦观察
Soalan membandingkan objek yang sama pada dua jenis permukaan. Kenal pasti pemboleh ubah yang berubah, kemudian hubungkan kekasaran permukaan dengan daya yang melawan gerakan. Elakkan pernyataan mutlak seperti tiada geseran langsung.
Contoh: Tanya sama ada permukaan yang lebih kasar menyebabkan kereta kehilangan kelajuan dalam jarak yang lebih pendek.
explaining a friction observation = 解释摩擦观察
The item compares the same object on two surfaces. Identify the changed variable, then connect surface roughness to the force opposing motion. Avoid absolute claims such as there being no friction at all.
Example: Ask whether the rougher surface causes the car to lose speed over a shorter distance.
用变化判断力的作用
你已能说明推与拉、力的效应、摩擦力及其影响因素，并用气压差解释生活工具。
开始加强练习 →ringkasan daya = 力的总结
Daya ialah tolakan atau tarikan yang boleh mengubah bentuk, arah, kelajuan, atau keadaan gerakan objek. Geseran melawan gerakan dan dipengaruhi oleh jisim serta jenis permukaan. Tekanan udara pula terhasil daripada pelanggaran zarah udara dan digunakan melalui perbezaan tekanan.
Contoh: Gunakan urutan daya, arah, kesan, faktor, dan bukti untuk menerangkan satu situasi harian.
force summary = 力的总结
A force is a push or pull that can change an object’s shape, direction, speed, or state of motion. Friction opposes motion and is affected by mass and surface type. Air pressure comes from particle collisions and is applied through pressure differences.
Example: Use force, direction, effect, factor, and evidence to explain one everyday situation.