速度表示物体移动的快慢程度
速度把移动距离与所需时间联系起来。只看距离或只看时间，未必能公平比较两个物体；必须说明物体在单位时间内移动多远，或移动相同距离需要多久。
速度 = kelajuan
Kelajuan menunjukkan kadar sesuatu objek bergerak dengan menghubungkan jarak dan masa. Jarak sahaja atau masa sahaja mungkin tidak cukup untuk perbandingan yang adil. Kita perlu mengetahui jarak yang bergerak dalam setiap unit masa.
Contoh: Objek yang bergerak 50 meter dalam 10 saat mempunyai kelajuan purata 5 meter sesaat.
speed = 速度
Speed describes how fast an object moves by connecting distance with time. Distance alone or time alone may not allow a fair comparison. We need the distance travelled in each unit of time.
Example: An object travelling 50 metres in 10 seconds has an average speed of 5 metres per second.
速度单位要配合物体和观察尺度
缓慢而短距离的移动适合用厘米／秒（cm/s），日常短距离运动常用米／秒（m/s），长距离交通工具常用公里／小时（km/j）。单位中的斜线读作“每”。
unit kelajuan = 速度单位
Pilih unit kelajuan berdasarkan jarak dan tempoh pemerhatian. Sentimeter per saat sesuai untuk gerakan kecil, meter per saat untuk gerakan harian yang lebih pantas, dan kilometer per jam untuk perjalanan jauh. Tanda garis miring dibaca sebagai “per”.
Contoh: Kelajuan siput boleh dinyatakan dalam cm/s, pelari dalam m/s, dan bas antara bandar dalam km/j.
speed units = 速度单位
Choose a speed unit that matches the distance and observation period. Centimetres per second suit small movements, metres per second suit faster everyday motion, and kilometres per hour suit long journeys. The slash is read as “per”.
Example: A snail may use cm/s, a runner m/s, and an intercity bus km/h.
相同时间内，移动越远的物体越快
当两个物体的移动时间相同，可直接比较距离。相同时间内移动距离较远的物体，速度较快；若距离相同，则速度相同。比较前先确认时间单位一致。
masa sama, jarak berbeza = 时间相同距离不同
Apabila masa perjalanan sama, bandingkan jarak yang dilalui. Objek yang bergerak lebih jauh dalam masa itu mempunyai kelajuan lebih tinggi. Pastikan kedua-dua nilai masa menggunakan unit yang sama sebelum membuat kesimpulan.
Contoh: Dalam 8 saat, kereta A bergerak 24 meter dan kereta B 16 meter, maka kereta A lebih laju.
same time, different distance = 时间相同距离不同
When travel time is the same, compare the distances covered. The object moving farther during that time has the greater speed. Make sure both time values use the same unit before drawing a conclusion.
Example: In 8 seconds, car A travels 24 metres and car B 16 metres, so car A is faster.
相同距离内，用时越短的物体越快
当两个物体移动的距离相同，可比较完成时间。到达同一终点所需时间较短的物体，速度较快；时间较长的物体较慢。必须从同一起点到同一终点比较。
jarak sama, masa berbeza = 距离相同时间不同
Apabila jarak perjalanan sama, bandingkan masa yang diperlukan. Objek yang sampai dalam masa lebih singkat mempunyai kelajuan lebih tinggi. Titik mula dan titik akhir mesti sama supaya perbandingan itu adil.
Contoh: Dua murid berlari 60 meter; murid yang mengambil 12 saat lebih laju daripada murid yang mengambil 15 saat.
same distance, different time = 距离相同时间不同
When travel distance is the same, compare the time taken. The object arriving in less time has the greater speed. The starting and finishing points must be the same for a fair comparison.
Example: Two pupils run 60 metres; the pupil taking 12 seconds is faster than the pupil taking 15 seconds.
用距离除以时间计算速度
速度公式是“速度 = 距离 ÷ 时间”。先写出已知距离和时间，确认单位相配，再代入计算。若物体途中速度有变化，以总距离除以总时间得到的是平均速度。
kelajuan = jarak ÷ masa = 速度公式
Bahagikan jarak dengan masa untuk mendapatkan kelajuan. Tulis maklumat dan unit sebelum menggantikan nilai ke dalam rumus. Jika kelajuan berubah sepanjang perjalanan, jarak keseluruhan dibahagi masa keseluruhan memberikan kelajuan purata.
Contoh: 180 meter ÷ 30 saat = 6 meter sesaat.
speed = distance ÷ time = 速度公式
Divide distance by time to calculate speed. Write the known values and units before substituting them into the formula. If speed changes during a journey, total distance divided by total time gives average speed.
Example: 180 metres ÷ 30 seconds = 6 metres per second.
用速度乘以时间计算距离
把速度公式重新排列，可得“距离 = 速度 × 时间”。速度单位中的时间必须与给定时间一致，乘法后时间单位会抵消，留下距离单位。
jarak = kelajuan × masa = 距离公式
Darabkan kelajuan dengan masa untuk mencari jarak. Unit masa yang diberi mesti sepadan dengan unit masa dalam kelajuan. Selepas didarab, unit masa dibatalkan dan unit jarak kekal.
Contoh: 4 meter sesaat × 25 saat = 100 meter.
distance = speed × time = 距离公式
Multiply speed by time to find distance. The given time unit must match the time unit in the speed. After multiplication, the time units cancel and the distance unit remains.
Example: 4 metres per second × 25 seconds = 100 metres.
用距离除以速度计算时间
要求移动时间时，使用“时间 = 距离 ÷ 速度”。先确保距离单位与速度中的距离单位相同，答案的时间单位则跟随速度单位中的时间部分。
masa = jarak ÷ kelajuan = 时间公式
Bahagikan jarak dengan kelajuan untuk mencari masa. Unit jarak mesti sama dengan bahagian jarak dalam unit kelajuan. Unit jawapan mengikut bahagian masa dalam unit kelajuan tersebut.
Contoh: 150 kilometer ÷ 50 kilometer sejam = 3 jam.
time = distance ÷ speed = 时间公式
Divide distance by speed to find time. The distance unit must match the distance part of the speed unit. The answer uses the time unit contained in that speed unit.
Example: 150 kilometres ÷ 50 kilometres per hour = 3 hours.
计算前先统一距离和时间单位
公式中的单位必须互相配合。厘米／秒要搭配厘米和秒，米／秒要搭配米和秒，公里／小时要搭配公里和小时。常用换算包括 1 分钟 = 60 秒、1 小时 = 60 分钟、1 公里 = 1000 米。
penukaran unit = 单位换算
Semak unit sebelum menggunakan rumus. cm/s memerlukan sentimeter dan saat, m/s memerlukan meter dan saat, manakala km/j memerlukan kilometer dan jam. Tukar hanya unit yang tidak sepadan supaya pengiraan membawa maksud yang betul.
Contoh: Untuk 8 cm/s selama 2 minit, tukar 2 minit kepada 120 saat sebelum mendarab.
unit conversion = 单位换算
Check units before applying a formula. cm/s requires centimetres and seconds, m/s requires metres and seconds, while km/h requires kilometres and hours. Convert only the mismatched unit so the calculation remains meaningful.
Example: For 8 cm/s over 2 minutes, convert 2 minutes to 120 seconds before multiplying.
公平实验一次只改变一个研究因素
探究速度与距离的关系时，可固定移动时间，改变产生速度的方法，再测量距离；探究速度与时间的关系时，则固定距离并测量所需时间。玩具车、表面、起点和测量方法应保持一致，并重复试验。
eksperimen kelajuan yang adil = 速度公平实验
Penyiasatan yang adil mengubah satu faktor dan mengekalkan faktor lain. Gunakan kereta, permukaan, titik mula, tempoh, dan kaedah ukuran yang sesuai dengan soalan kajian. Ulang percubaan untuk mengurangkan kesan ralat rawak.
Contoh: Gunakan kereta yang sama dan ukur jaraknya selepas 4 saat bagi dua ketinggian landasan.
fair speed experiment = 速度公平实验
A fair investigation changes one factor and keeps the others controlled. Use the same car, surface, starting point, duration, and measuring method as required by the research question. Repeat trials to reduce random error.
Example: Use the same car and measure its distance after 4 seconds for two ramp heights.
距离—时间图显示物体怎样移动
横轴通常表示时间，纵轴表示从起点移动的距离。线段向上表示距离随时间增加；水平线表示一段时间内距离没有改变，因此物体停着不动。读图时先看两轴和单位。
graf jarak-masa = 距离—时间图
Dalam graf jarak-masa, paksi mengufuk biasanya menunjukkan masa dan paksi menegak menunjukkan jarak dari titik mula. Garis menaik menunjukkan jarak bertambah. Garis mendatar menunjukkan jarak tidak berubah, jadi objek berhenti dalam selang itu.
Contoh: Garis mendatar dari saat ke-10 hingga saat ke-20 menunjukkan objek berhenti selama 10 saat.
distance-time graph = 距离—时间图
On a distance-time graph, the horizontal axis usually shows time and the vertical axis shows distance from the start. A rising line means distance increases. A horizontal line means distance does not change, so the object is stopped during that interval.
Example: A horizontal line from 10 to 20 seconds shows the object is stopped for 10 seconds.
同一图中，较陡的直线表示速度较快
在相同比例的距离—时间图上，直线越陡，单位时间内增加的距离越多，速度越快。若图分成多段，应分别用每段的距离变化除以时间变化，不能只凭视觉猜测。
kecerunan graf dan kelajuan = 图线斜率与速度
Pada graf dengan skala yang sama, garis lebih curam menunjukkan jarak bertambah lebih banyak bagi setiap unit masa. Untuk perjalanan bersegmen, hitung perubahan jarak dibahagi perubahan masa bagi setiap segmen. Jangan membandingkan kecuraman jika skala paksi berbeza.
Contoh: Dalam 5 saat, garis A naik 20 meter dan garis B naik 10 meter, maka A lebih laju.
graph slope and speed = 图线斜率与速度
On graphs with the same scale, a steeper line means distance increases more in each unit of time. For a segmented journey, divide the distance change by the time change for each segment. Do not compare steepness when axis scales differ.
Example: In 5 seconds, line A rises 20 metres and line B 10 metres, so A is faster.
操作性定义说明怎样观察和判断速度
操作性定义必须写出实际测量方法。相同距离的比赛可用“完成固定距离所需时间越短，速度越快”；相同时间的活动可用“固定时间内移动距离越远，速度越快”。
definisi secara operasi kelajuan = 速度的操作性定义
Definisi secara operasi menerangkan bagaimana kelajuan ditentukan melalui ukuran sebenar. Nyatakan jarak atau masa yang ditetapkan dan data yang dibandingkan. Definisi mesti boleh digunakan oleh orang lain untuk mengulangi aktiviti.
Contoh: Dalam larian 50 meter, peserta yang mencatat masa paling singkat ditentukan sebagai paling laju.
operational definition of speed = 速度的操作性定义
An operational definition explains how speed is determined from actual measurements. State which distance or time is fixed and which data are compared. Another person should be able to repeat the activity using the definition.
Example: In a 50-metre race, the participant recording the shortest time is defined as the fastest.
一辆模型车在 40 秒内移动 240 米。它的平均速度是多少？
mengira kelajuan purata = 计算平均速度
Soalan memberi jumlah jarak dan jumlah masa. Pilih rumus kelajuan, pastikan meter dipadankan dengan saat, kemudian lakukan pembahagian. Semak sama ada jawapan mempunyai unit jarak per unit masa.
Contoh: Susun maklumat sebagai jarak ÷ masa sebelum membandingkan pilihan jawapan.
calculating average speed = 计算平均速度
The item gives total distance and total time. Select the speed formula, match metres with seconds, and then divide. Check that the answer has a distance-per-time unit.
Example: Arrange the information as distance divided by time before comparing the answer choices.
用距离和时间说明速度
你已能选择速度单位、比较快慢、运用三个公式、分析距离—时间图并写出操作性定义。
开始加强练习 →ringkasan kelajuan = 速度总结
Kelajuan menghubungkan jarak dengan masa dan dikira sebagai jarak dibahagi masa. Perbandingan boleh dibuat melalui jarak dalam masa sama atau masa bagi jarak sama. Unit mesti sepadan, manakala graf dan definisi secara operasi membantu menerangkan pergerakan menggunakan bukti.
Contoh: Gunakan urutan unit, rumus, penukaran, pengiraan, dan semakan munasabah bagi setiap masalah.
speed summary = 速度总结
Speed connects distance with time and is calculated as distance divided by time. Comparisons use distance over equal time or time over equal distance. Units must match, while graphs and operational definitions describe motion using measurable evidence.
Example: Use unit, formula, conversion, calculation, and reasonableness checks for each problem.