Permainan Tradisional
Unit ini menggunakan permainan tradisional sebagai konteks bahasa: Chaturanga ialah permainan strategi, Rampanau dimainkan oleh kaum Dusun menggunakan dua batang buluh dengan tempat letak kaki daripada pelepah pohon sagu atau kayu keras, Layang-layang Cina mempunyai pelbagai bentuk kerangka, manakala Bidik Gelang Getah memerlukan ketepatan membidik. Fakta budaya mesti disebut dengan tepat.
permainan tradisional = 传统游戏
传统游戏不仅是娱乐，也包含规则、材料、身体技能和社群记忆。学习时要准确说明玩法与安全，并思考它在现代生活中的变化。介绍文化游戏应尊重其来源，不把不同群体的做法混为一谈。
例子： 研究一种传统游戏时，可记录参与人数、器材、规则、安全事项和今日传承方式。
traditional games = permainan tradisional
Traditional games carry rules, materials, physical skills, and community memory as well as entertainment. Explain how they are played and practised safely, and consider how their place in modern life is changing. Respect each game’s source rather than blending distinct community practices.
Example: For one game, record the number of players, equipment, rules, safety points, and how it is preserved today.
Dengar, Fahami dan Berikan Respons
Kenal pasti fakta utama, butiran sokongan dan perkara yang ditanya. Respons yang baik menggunakan maklumat yang didengar, menjawab tujuan soalan dan meminta penjelasan jika maklumat belum cukup.
respons terhadap maklumat = 对信息作回应
聆听回应先要抓住关键事实，再判断对方需要确认、解释还是后续问题。回答应直接连接所听内容；若资料不足，可礼貌追问，不要自行补造规则。复述一个重点也能显示已经理解。
例子： 听到“需要四名玩家”后，可先确认人数，再询问每人的任务。
response to information = respons terhadap maklumat
A listening response begins by identifying the key fact and deciding whether the speaker needs confirmation, explanation, or a follow-up question. Connect the reply directly to what was heard. When information is incomplete, ask politely instead of inventing a rule.
Example: After hearing that four players are needed, confirm the number and ask what role each player has.
Ramalkan Masa Depan Permainan
Analisis bukti tentang sambutan dahulu dan kini, usaha pemuliharaan serta peluang penyertaan. Hubungkan bukti dengan ramalan yang munasabah dan nyatakan syarat yang boleh mempengaruhi hasilnya.
masa depan permainan = 游戏的未来
预测传统游戏的未来要综合过去与现在的参与情况、推广措施和现实限制。不能只因游戏古老便断定它会消失，也不能因一次活动便保证复兴。说明条件能让推测更诚实。
例子： 若社区定期举办体验日并训练青年带领活动，可预测传承机会提高，但仍取决于持续参与。
future of a game = masa depan permainan
Predicting the future of a traditional game requires evidence about past and current participation, preservation efforts, and practical limits. Age alone does not prove disappearance, and one event cannot guarantee revival. Stating a condition makes the forecast more responsible.
Example: Regular community sessions and trained youth leaders may improve preservation if participation continues.
Susun Bahan untuk Karangan
Sebelum menulis, kelompokkan maklumat kepada sebelum, semasa dan selepas aktiviti. Pilih satu tujuan penulisan, susun isi secara logik dan pastikan setiap perenggan berkembang daripada satu idea utama.
rangka karangan = 作文提纲
作文前先把图示或笔记分类，能避免时间次序混乱和遗漏重点。每段围绕一个阶段或中心意思展开，并使用连接词显示变化。提纲只保留关键词，正式写作才扩成完整句子。
例子： 写传统游戏日时，可分为准备、进行和结束三段，再补上人物、动作与结果。
essay outline = rangka karangan
An outline groups visual or written notes before drafting so the sequence remains clear and important points are not lost. Develop one stage or central idea per paragraph and use connectors to show progression. Keep the outline concise, then expand it into complete sentences.
Example: For a traditional-games day, plan preparation, activity, and conclusion before adding people, actions, and results.
Bezakan Penulisan Berformat dan Tidak Berformat
Laporan memerlukan tajuk, tujuan atau peristiwa, susunan fakta dan pengesahan penulis mengikut format yang sesuai. Karangan keperihalan pula menonjolkan pengalaman melalui pemerhatian, suasana dan urutan tanpa kepala laporan rasmi.
berformat / tidak berformat = 格式文 / 非格式文
两类写作可以使用同一活动资料，但组织目的不同。报告强调可核查事实与固定组成，描述文则以观察、感受和细节呈现场景；两者都需要连贯段落，不能只列词语。先确认题目要求再选择形式。
例子： 同一场游戏嘉年华，报告记录日期、地点和流程，描述文则描写现场气氛与体验。
formatted / unformatted writing = penulisan berformat / tidak berformat
The same event can support different forms of writing. A report prioritises verifiable facts and required components, while a descriptive composition develops observations, atmosphere, and experience. Both need coherent paragraphs rather than a list of words, so identify the requested form first.
Example: For one games carnival, a report records date, place, and activities; a description recreates the sounds, movement, and feelings.
Luaskan Ayat Majmuk
Ayat majmuk dengan peluasan boleh meluaskan subjek atau predikat. Peluasan subjek menambah penerang tentang orang atau benda, misalnya “Adik sahabat Azizan yang cekap itu...”. Peluasan predikat menambah alat, tempat atau cara, misalnya “memotong buluh dengan menggunakan parang panjang”.
peluasan ayat majmuk = 复句扩展
复句包含两个或以上相互关联的分句。扩展前先划出每个分句的主语和谓语，再添加人物、方式、地点等说明；连接词必须符合并列、选择或因果关系。内容过多时可拆句保持清楚。
例子： “Amir membina para dan Siva menyusun gelang.”可分别扩展两边，同时保留合理连接。
compound-sentence expansion = peluasan ayat majmuk
A compound sentence joins two or more related clauses. Identify the subject and predicate in each clause before adding details about people, manner, or place. The conjunction must preserve the intended relationship, and an overloaded result should be split for clarity.
Example: Expand both sides of “Amir membina para dan Siva menyusun gelang” while keeping their connection logical.
Kembangkan Kata Kunci Menjadi Perenggan
Setiap kata kunci dalam rangsangan dikembangkan menjadi satu ayat lengkap yang mempunyai subjek, predikat dan huraian ringkas. Mulakan dengan ayat topik, gunakan penanda wacana seperti Seterusnya dan Akhir sekali, dan hadkan kepada kira-kira 50 patah perkataan.
kembangkan isi = 扩写要点
题目常给三个提示词，例如 mengisi masa lapang、mengeratkan hubungan、mengurangkan tekanan。每个提示词都要扩写成一个完整句子，有主语、谓语和简单说明，不能只抄提示词。句子之间用 Seterusnya、Akhir sekali 等连接词衔接，全段控制在五十个词左右。写完后数一数字数，并检查每一句都有完整的主语和谓语。如果字数太多，就删去重复的说明；如果太少，可以为每个要点补上一个简单的原因或例子，让段落更完整。
例子： 提示词 mengeratkan hubungan 可扩写为：Permainan berkumpulan mengeratkan hubungan antara rakan sekelas.
kembangkan isi = develop points
The task often gives three cue words such as mengisi masa lapang, mengeratkan hubungan and mengurangkan tekanan. Expand each cue into a complete sentence with a subject, a predicate and a short explanation instead of copying the cue. Link the sentences with markers such as Seterusnya and Akhir sekali, and keep the paragraph to about fifty words.
Example: The cue mengeratkan hubungan can become: Permainan berkumpulan mengeratkan hubungan antara rakan sekelas.
Semak Cepat
Respons manakah menunjukkan bahawa pendengar memahami maklumat dan memerlukan penjelasan lanjut?
respons dan soalan lanjut = 回应与追问
题目要找既确认已听懂的重点，又针对缺少资料礼貌追问的回应。先检查句子是否复述关键信息，再看问题是否与玩法直接相关；编造规则或拒绝聆听都不显示理解。
例子： 有效回应可先确认队伍数量，再询问获胜条件。
response and follow-up = respons dan soalan lanjut
The item asks for a reply that confirms a key fact and politely seeks missing information. Check whether the speaker restates what was understood and whether the follow-up question is directly relevant to the game. Inventing rules or refusing to listen does not show comprehension.
Example: A useful response can confirm the number of teams before asking how a winner is decided.
Sedia untuk Berlatih
Anda telah melalui lima kemahiran bahasa dan satu semakan kefahaman. Teruskan dengan latihan pengukuhan.
Buka latihan kendiri →传统游戏总结 = rumusan permainan tradisional
完成 Unit 17 后，你应能从口头说明抓住重点并作相关回应，也能结合参与趋势、推广措施和限制预测游戏前景。写作前先按时间或目的整理资料；报告与描述文的结构不同；扩展复句时要检查每个分句的主谓语与连接关系。
例子： 听到游戏需要两队时，可先确认人数再追问获胜条件；写活动时，报告记录日期流程，描述文则呈现场景感受。
traditional games summary = rumusan permainan tradisional
After Unit 17, you should identify key facts in spoken information and respond relevantly, then forecast a game’s future from participation, preservation efforts, and limits. Organise notes before writing, distinguish report structure from descriptive writing, and check every clause and conjunction when expanding a compound sentence.
Example: After hearing that two teams are needed, confirm the fact and ask about winning conditions; use dates and sequence in a report but atmosphere and experience in a description.